Voedingswaarden op kattenvoer: zo lees je het etiket

Op het etiket van kattenvoer staan termen als ruw eiwit, ruw vet, ruwe celstof en ruwe as. Maar wat vertellen die percentages over het voer? En wat kun je er juist niet uit afleiden? In dit artikel leggen we de voedingswaarden van kattenvoer stap voor stap uit.

Wat betekenen de analytische bestanddelen op kattenvoer?

Op Europese etiketten staan de voedingswaarden doorgaans onder het kopje analytische bestanddelen. Dit zijn hoeveelheden van bepaalde stofgroepen die volgens voorgeschreven analysemethoden zijn bepaald. De cijfers vertellen hoeveel van die stoffen in het product aanwezig is, maar niet automatisch hoe goed je kat ze kan benutten¹.

De percentages gelden voor het voer zoals het in de verpakking zit, dus inclusief vocht. Daarom zijn de percentages op een blik natvoer niet direct te vergelijken met die op een zak droogvoer.

Waarom staat er ‘ruw’ voor de voedingswaarden?

Het woord ruw betekent hier niet ‘slecht’ of ‘onbewerkt’. Het verwijst naar een gestandaardiseerde laboratoriummethode. Die bepaalt een bepaalde groep stoffen, maar vertelt niet alles over de samenstelling en voedingskwaliteit daarvan².

• Ruw eiwit: een schatting van het eiwitgehalte op basis van de hoeveelheid stikstof.
• Ruw vet: het met een standaardmethode bepaalde gehalte aan vetachtige stoffen.
• Ruwe celstof: een analytisch bepaalde fractie van de vezels, niet alle voedingsvezels.
• Ruwe as: de minerale rest die overblijft na verassing in het laboratorium. Er is dus geen as aan het voer toegevoegd.

Ruw eiwit: hoeveel eiwit bevat kattenvoer?

Katten hebben eiwitten nodig voor onder andere spieren, weefsels, enzymen en hun afweersysteem. Als obligate carnivoren hebben ze een relatief hoge behoefte aan eiwit en verschillende essentiële aminozuren. Ook taurine is voor katten essentieel, al is dit chemisch gezien geen onderdeel van een eiwitketen³.

De hoeveelheid ruw eiwit wordt berekend aan de hand van het stikstofgehalte. Daardoor weet je niet uit dit ene percentage welke aminozuren aanwezig zijn, waar ze vandaan komen of hoe goed ze verteerbaar zijn. Ook andere stikstofhoudende stoffen kunnen de uitkomst beïnvloeden².

De FEDIAF-richtlijnen gaan voor hun aanbevolen nutriëntengehalten uit van onder andere een eiwitverteerbaarheid van minstens 80%. Dit is een uitgangspunt voor de formulering van de richtlijnen, geen garantie dat elk kattenvoer deze verteerbaarheid haalt. Als de werkelijke verteerbaarheid lager is, kan het nodig zijn om de hoeveelheid beschikbare essentiële aminozuren te verhogen⁴.

Meer ruw eiwit is dus niet automatisch beter. Het aminozuurprofiel, de verteerbaarheid en de behoeften van je kat bepalen mee of een voer geschikt is. Een ingrediëntenlijst alleen biedt geen betrouwbare meting van de voedingskwaliteit of verteerbaarheid van een product⁵.

Ruw vet: een belangrijke energiebron

Vet levert veel energie. Per gram levert het ongeveer twee keer zoveel energie als eiwit of koolhydraten. Het vetgehalte beïnvloedt dus de energiedichtheid van een voer. Toch kun je uit alleen het percentage ruw vet niet precies afleiden hoeveel calorieën het complete voer levert³.

Katten hebben essentiële vetzuren nodig, waaronder linolzuur en arachidonzuur. Het getal bij ruw vet laat niet zien hoeveel van die afzonderlijke vetzuren aanwezig zijn of wat hun kwaliteit is⁴.

Of een hoger vetgehalte wenselijk is, hangt onder meer af van de leeftijd, activiteit, lichaamsconditie en gezondheid van je kat. Kijk daarom ook naar de energie-inhoud en aanbevolen portiegrootte.

Ruwe celstof: niet hetzelfde als alle voedingsvezels

Ruwe celstof is een laboratoriumwaarde voor een deel van de voedingsvezels. Bepaalde oplosbare en fermenteerbare vezels worden met deze methode niet goed meegenomen. Het totale vezelgehalte kan dus hoger zijn dan het percentage ruwe celstof suggereert¹.

Vezels hebben verschillende functies. Sommige helpen de ontlasting regelmatig te houden, andere worden door darmbacteriën afgebroken en kunnen de darmflora beïnvloeden. Hoe een vezel werkt, hangt af van de vezelsoort en de hoeveelheid⁶.

Een grote hoeveelheid vezels kan de energiedichtheid en verteerbaarheid van kattenvoer beïnvloeden. Er bestaat echter geen algemene grens van 4%, 5% of 8% ruwe celstof waarboven elk kattenvoer ongeschikt is. De samenstelling en het doel van de voeding zijn bepalend. FEDIAF gebruikt het vezelgehalte onder andere bij schattingen van de energieverteerbaarheid⁴.

Ruwe as: wat zegt het over mineralen?

Ruwe as is het materiaal dat na volledige verbranding van het voer in een laboratorium overblijft. Dit bestaat voornamelijk uit mineralen, waaronder calcium, fosfor, magnesium en zink. Die mineralen zijn nodig voor allerlei lichaamsfuncties^2,3.

Het totale asgehalte zegt echter niet hoeveel van elk mineraal het voer bevat. Een hoog aspercentage bewijst ook niet dat er veel botmeel of goedkope, slecht verteerbare ingrediënten zijn gebruikt.

Ruwe as wordt soms rechtstreeks in verband gebracht met blaasgruis of blaasstenen. Dat is te simpel: het risico hangt onder andere af van de mineraalsamenstelling, urineconcentratie, urine-pH en het soort steen. Je kunt dat risico niet afleiden uit alleen het percentage ruwe as⁷.

Wil je weten hoeveel calcium, fosfor of magnesium het voer bevat? Kijk of deze mineralen apart vermeld staan of vraag de fabrikant om een uitgebreidere analyse. Bij urinewegproblemen of een nierziekte is het verstandig de voeding met je dierenarts af te stemmen.

Vocht: waarom natvoer en droogvoer verschillen

Natvoer bevat vaak ongeveer 75 tot 85% water. Droogvoer bevat meestal veel minder vocht. Bij de meeste soorten kattenvoer is vermelding van het vochtgehalte verplicht zodra dit boven 14% uitkomt. Daarom ontbreekt dit getal geregeld bij droge brokken¹.

Het water in natvoer draagt bij aan de totale vochtopname. Een hogere vochtopname kan helpen de urine minder geconcentreerd te maken. Dat betekent niet dat iedere kat die droogvoer eet automatisch urinewegproblemen krijgt⁷.

Het grote verschil in vocht verklaart waarom natvoer op de verpakking vaak veel lagere eiwit- en vetpercentages heeft dan brokken. Voor een eerlijke vergelijking moet je rekening houden met het water.

Waarom staan koolhydraten niet bij de voedingswaarden?

Koolhydraten, zoals zetmeel en suikers, hoeven in de Europese Unie doorgaans niet apart tussen de analytische bestanddelen te worden vermeld. Katten hebben geen vastgestelde minimale voedingsbehoefte aan koolhydraten, maar kunnen goed bereide zetmelen wel als energiebron benutten⁶.

Je kunt een geschat koolhydraatgehalte berekenen door alle andere opgegeven percentages van 100 af te trekken. Deze restfractie heet ook wel nitrogen-free extract (NFE). Het is een schatting, geen directe laboratoriummeting van zetmeel of suiker⁴.

Formule: 100 − (ruw eiwit + ruw vet + ruwe as + ruwe celstof + vocht) = geschat koolhydraatgehalte in procenten.

Voorbeeld met een fictief droogvoer:

• Ruw eiwit: 30%
• Ruw vet: 15%
• Ruwe as: 8%
• Ruwe celstof: 2%
• Vocht: 10%

100 − (30 + 15 + 8 + 2 + 10) = 35%. Het geschatte koolhydraatgehalte is dus 35% van het voer inclusief vocht. Dit is niet hetzelfde als 35% op droge stofbasis.

De berekening blijft een benadering. Meetverschillen in de andere bestanddelen komen in de restfractie terecht. Ook maakt het getal geen onderscheid tussen zetmeel, suikers en bepaalde andere verbindingen. Voor meer detail kun je de fabrikant om een aanvullende voedingsanalyse vragen.

Hoe vergelijk je voedingswaarden van natvoer en droogvoer?

Wil je de concentratie van voedingsstoffen vergelijken, dan kun je de percentages omrekenen naar droge stofbasis. Je laat het water dan buiten beschouwing. Stel dat natvoer 8% eiwit en 80% vocht bevat. De droge stof is 20%, zodat het eiwitgehalte op droge stofbasis (8 ÷ 20) × 100 = 40% bedraagt.

Dat betekent niet dat dit natvoer per 100 gram verpakking meer eiwit bevat dan een brok met bijvoorbeeld 30% eiwit. Die brok levert per 100 gram voer nog steeds meer eiwit. Voor sommige voedingskundige vergelijkingen is de hoeveelheid van een voedingsstof per 1.000 kcal bovendien informatiever dan alleen een percentage op droge stofbasis⁴.

In onze overzichten van droogvoer en natvoer zijn de voedingswaarden eenvoudiger naast elkaar te bekijken.

Compleet en aanvullend voer: controleer het verschil

Het etiket laat ook zien of je te maken hebt met volledig diervoeder of aanvullend diervoeder. Dit is minstens zo relevant als de percentages.

• Volledig diervoeder: is bedoeld om, bij gebruik volgens de aanwijzingen, te voorzien in de dagelijkse behoefte aan voedingsstoffen van katten voor de aangegeven levensfase. Controleer dus ook of het geschikt is voor kittens of volwassen katten.
• Aanvullend diervoeder: is bedoeld als extra of aanvulling en bevat niet noodzakelijk alle voedingsstoffen om langdurig als enige voeding te dienen. Sommige vlees- of visblikjes zijn bijvoorbeeld aanvullend.

Zowel natvoer als droogvoer kan volledig of aanvullend zijn. Ga dus niet alleen af op de vorm van het voer. Langdurig uitsluitend aanvullend voer geven kan tot tekorten leiden^4,5.

Hoe beoordelen we voedingswaarden en ingrediënten?

Bij HuiskattenInfo beoordelen we kattenvoer afzonderlijk op voedingswaarden en ingrediënten. De voedingswaarden helpen bij de vergelijking van hoeveelheden en verhoudingen. De ingrediëntenlijst geeft aanvullende informatie over de samenstelling. De twee beoordelingen zijn echter geen laboratoriummeting van verteerbaarheid of een garantie voor de totale voedingskwaliteit. Meer lees je bij onze beoordelingsmethode.

Voor een goede keuze kijk je daarnaast naar de geschiktheid voor de levensfase, de energie-inhoud, de fabrikant en de eventuele bijzondere voedingsbehoeften van je kat⁵.

Kortom

De voedingswaarden op kattenvoer vertellen je hoeveel ruw eiwit, ruw vet, ruwe celstof en ruwe as het voer bevat. Ze geven niet vanzelf antwoord op vragen over de verteerbaarheid, kwaliteit of precieze mineralensamenstelling. Vergelijk natvoer en droogvoer op dezelfde basis en controleer altijd of het voer compleet is.

Bekijk voor praktische vergelijkingen ook onze droogvoervergelijker en natvoervergelijker.

Bronnen

1. FEDIAF. Code of Good Labelling Practice for Pet Food. FEDIAF; 2019. ↩︎
2. Europese Commissie. Verordening (EG) nr. 152/2009 van de Commissie van 27 januari 2009 tot vaststelling van bemonsterings- en analysemethoden voor de officiële controle van diervoeders. Publicatieblad van de Europese Unie. 2009;L54:1. ↩︎
3. National Research Council (US) Ad Hoc Committee on Dog and Cat Nutrition. Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press; 2006. doi:10.17226/10668. ↩︎
4. FEDIAF. Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs. FEDIAF; 2025. ↩︎
5. World Small Animal Veterinary Association Global Nutrition Committee. Guidelines on Selecting Pet Foods. WSAVA; 2021. ↩︎
6. Kayser E, Finet SE, de Godoy MRC. The role of carbohydrates in canine and feline nutrition. Anim Front. 2024;14(3):28-37. doi:10.1093/af/vfae017. ↩︎
7. Van Vertloo L. Urolithiasis in cats. Merck Veterinary Manual. Updated July 2026. Accessed November 8, 2026. ↩︎